Wat hebben we bereikt & wat hebben we gedaan

Om aan de wettelijke eisen te voldoen, hebben we op adequate wijze het onderhoud en de procesvoering op onze zuiveringen, rioolgemalen en persleidingen uitgevoerd. Ten opzichte van 2024 was 2025 een relatief droog en warm jaar. Dit was gunstig voor de stikstofverwijdering, maar was tegelijkertijd uitdagend voor de fosfaatverwijdering. Dankzij de lagere temperaturen in het laatste kwartaal is de fosfaatverwijdering jaargemiddeld boven de streefwaarde gekomen.

We hebben in 2025 gewerkt aan het investeringsprogramma van de al uitgevoerde Asset Lifecycle Management (ALM)-studies (Sluisjesdijk, Goeree-Overflakkee en Spijkenisse). Volgens de bestuurlijke afspraak in de begroting zijn geen nieuwe ALM-studies en optimalisatiestudies opgestart. Wel hebben we de transitiepaden doorvertaald. Dit hebben we gedaan door een opgavegestuurde programmering op te stellen van de voorkeursvariant Dokhaven, Dordrecht, Hellevoetsluis en Heenvliet en de overige zuiveringen. Deze programmering is input voor de meerjarenstrategie investeringen.

De ontwateringsresultaten zijn in de loop van het jaar verslechterd. Dit is veroorzaakt doordat we een aanzienlijke hoeveelheid extra (Sluisjesdijk-)slib hebben verwerkt op locatie Dordrecht met oude centrifuges. Verwerking van Sluisjesdijk-slib op Dordrecht was een beheersmaatregel vanuit de crisisorganisatie, die noodzakelijk was vanwege de dreigende onderschrijding van het gebiedsrendement stikstofverwijdering. De noodzakelijk extra inzet van de oude centrifuges op rioolwaterzuivering Dordrecht heeft daarnaast geleid tot extra slijtage en het eerder bereiken van het einde van de technische levensduur. Daarom is de centrifuge op rioolwaterzuivering Dordrecht eind 2025 vervangen. Afhankelijk van de resultaten kan het ook nodig zijn om op rioolwaterzuiveringen Zwijndrecht en Spijkenisse de centrifuges te verbeteren.

Het aantal liter water per vervuilingseenheid is een indicatie over de hoeveelheid dunwater die op een zuivering binnenkomt. Dit betreft zowel rioolvreemd water als regenwater. Het jaar 2025 was een relatief droog jaar, waardoor de streefwaarde ruimschoots is behaald. Daarnaast hebben we het aanbod rioolvreemd water gereduceerd door samen te werken met de gemeente Dordrecht.

De investering ‘online meters waterlijn’, die voor 50% bijdraagt aan de kritieke prestatie-indicator, is in 2025 niet afgerond. Dit hebben we gemeld in de eerste begrotingswijziging (BURAP). Hierdoor is de realisatie 0%.

Het energieverbruik wordt onder andere beïnvloed door de hoeveelheid neerslag en de inspanningen om te voldoen aan de lozingseisen. Door het relatief droge en warme jaar was hiervoor minder energie nodig. In 2025 zijn de hoofdverdelers van Dokhaven vervangen. Daarnaast zijn er in Dokhaven hoog rendement puntbeluchters met energiezuinige motoren geplaatst.

In de tweede helft van 2025 is de aanbesteding van het nieuwe polymeer afgerond. We kunnen de centrifuges voor slibontwatering nu steeds beter op het nieuwe polymeer afstellen. In de komende tijd moet duidelijk worden of we met de nieuwe aanbesteding de doelstelling van 2027 kunnen bereiken of dat er aanvullende maatregelen nodig zijn.

Met de metingen van lachgas, die op 2 zuiveringen plaatsvinden, en de landelijke programma-aanpak wordt het mogelijk om in 2027 beleid voor broeikasgasemissies vast te stellen.

In 2025 hebben wij de volgende activiteiten in de samenwerking met onze ketenpartners opgepakt:

• Eind 2021 is samen met de gemeente Rotterdam, gemeente Capelle aan den IJssel, de Rotterdamse Waterschappen en Evides een nieuwe samenwerkingsovereenkomst ondertekend. In 2025 zijn vanuit deze overeenkomst verschillende onderwerpen opgepakt. Een mooi voorbeeld hiervan is de afronding van de gezamenlijke studie Toekomst Waterketen Rotterdam (TWR) en de impact hiervan op de rioolwaterzuiveringsinstallatie Dokhaven.
• Samen met Evides hebben we voorlichting gegeven aan apothekers en huisartsen om aan de bron te voorkomen dat medicijnen in het afvalwater terechtkomen.
• We hebben samen met de gemeente Rotterdam een extra module aan het afvalwaterakkoord toegevoegd, omdat we gezamenlijk een buffervoorziening willen gaan bouwen bij de zuivering Hoogvliet.
• We hebben de beheerovereenkomst geactualiseerd voor samenwerking in de waterketen met de gemeenten Hoeksche Waard, Barendrecht, Ridderkerk en Albrandswaard.

Wij dragen bij aan kennis rondom het hergebruik van effluent en de terugwinning van grondstoffen. Dat doen we door te participeren in landelijke onderzoekstrajecten: de Ultieme Waterfabriek en de Zuivering van de Toekomst.

We zijn in 2023 samen met andere waterschappen en drinkwaterbedrijven gestart met het project de Ultieme Waterfabriek. In dit project wordt onderzocht of het effluent van de rioolwaterzuiveringsinstallatie kan worden ingezet voor drinkwater. Dit project is in 2025 voortgezet en de eerste resultaten zijn eind 2025 gepresenteerd. In 2026 zullen de vervolgonderzoeken plaatsvinden.

Daarnaast ondersteunen wij de Zuivering van de Toekomst. Dit project is een samenwerkingsverband van de Stichting toegepast onderzoek waterbeheer (STOWA) en 9 waterschappen, inclusief ons waterschap. In 2025 zijn de samenwerkingsovereenkomst en het plan van aanpak goedgekeurd. Het onderzoeksproject gaat in 2026 van start. Binnen dit project worden alternatieve technieken onderzocht en doorontwikkeld om vast te stellen of deze een haalbare oplossing zijn om de doelen van de waterschappen op het gebied van energieneutraliteit, klimaatneutraliteit en circulariteit te realiseren. Het huidige zuiveringsproces is weliswaar voornamelijk biologisch van aard, maar dit heeft wel nadelen voor sommige van deze doelen. Er komen namelijk broeikasgassen vrij in de vorm van CO₂, methaan- en lachgas, vooral veroorzaakt door de omzetting van stikstof. Door het omzettingsproces gaan daarnaast veel van de aanwezige grondstoffen en energie in het rioolwater verloren.

In 2025 hebben wij samen met HVC, SNB en andere waterschappen de lopende onderzoeken voortgezet naar mogelijkheden om fosfaat uit de slibas terug te winnen. We streven naar volledige fosfaatterugwinning in 2029. In de tussenliggende periode laten we een deel van de asrest bij de Amsterdamse kunstmestfabriek ICL verwerken. In 2025 is via deze route 9% van het fosfaat teruggewonnen. In de loop van 2025 heeft HVC wat tegenslagen gehad in de terugwinning. Daarom bleef de winning achter op de prognose van de eerste begrotingswijziging (bestuursrapportage).

Daarnaast hebben wij in 2025 samen met HVC en de andere waterschappen een demonstratie-installatie voortgezet om met zuiveringsslib een natuurlijke plasticvervanger te produceren.

In december 2022 heeft de Verenigde Vergadering de Slibstrategie WSHD vastgesteld en in 2024 is hiertoe het Bestuurlijk afwegingskader vastgesteld waarin de valuecase en de positionering van het waterschap centraal staan. Bij de verwerking van het zuiveringsslib streven we naar verdergaande slibreductie middels een extra vergisting in Dordrecht en een verhoging van de biogasproductie met opwerking naar groengas en CO2-afvang. In 2025 is de uitwerking en projectvoorbereiding voortgezet en heeft de Verenigde Vergadering een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld voor de locatie Dordrecht.

Daarnaast heeft het waterschap in 2025 met 2 gemeenten de mogelijkheden verkend om warmte uit effluent terug te winnen (aquathermie).