Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Het weerstandsvermogen is een maatstaf voor de mate waarin een waterschap in staat is om de nadelige gevolgen van risico’s op te vangen. Waterschappen zijn wettelijk verplicht om de risico’s die ze lopen in kaart te brengen en beleid te ontwikkelen om deze risico’s af te dekken. Een deel van de risico’s dekken we af met verzekeringen of door voorzieningen te vormen.
Op basis van een inventarisatie hebben we per programma de mogelijke risico’s benoemd. Waar mogelijk zijn deze risico’s financieel onderbouwd en is aangegeven hoe groot de kans is dat deze optreden. De bijlage Risico's bevat een gedetailleerd overzicht van de risico’s per programma, inclusief de ingeschatte kans dat een risico zich voordoet en het ingeschatte financiële gevolg per risico.
Beschikbare weerstandscapaciteit
De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit het totale bedrag dat beschikbaar is om de risico’s financieel af te dekken. Het gaat hier om de algemene reserves voor de programma's Waterveiligheid, Voldoende en Schoon Water, Waterketen en Wegen. Om na te gaan of de beschikbare weerstandscapaciteit voldoende is om de risico’s te kunnen afdekken, gebruiken we de ratio weerstandsvermogen.
Ratio weerstandsvermogen = Beschikbare weerstandscapaciteit / Benodigde weerstandscapaciteit
De onderstaande tabel geeft inzicht in het totaal aan ingeschatte risico’s per programma. De bedragen zijn inclusief het deel van de algemene risico’s dat aan het betreffende programma is toegerekend. We berekenen de benodigde weerstandscapaciteit op basis van deze totalen en het beleid Risicomanagement en weerstandsvermogen 2025 (vastgesteld in de Verenigde Vergadering van december 2025). De nota Risicomanagement en weerstandsvermogen 2025 is ingegaan op 1 januari 2026. We houden in de jaarstukken 2025 echter waar mogelijk al rekening met de kaders en uitgangspunten van deze nota.
De totaal ingeschatte risico’s per programma bevatten algemene risico’s. Dit zijn risico’s die vallen onder algemene beleidstaken, algemene dekkingsmiddelen, en bedrijfsvoering en ondersteuning. Dit is inclusief de niet in te schatten risico’s, waarvoor een bedrag van € 0,5 miljoen is opgenomen. De algemene risico's zijn toegerekend naar de programma’s op basis van de procentuele verdeling van de directe kosten per programma.
Bij het beoordelen van het weerstandsvermogen gebruiken we de onderstaande tabel:
| Waarderingscijfer | Ratio weerstandsvermogen | Betekenis |
|---|---|---|
|
A |
2,0 < x |
Uitstekend |
|
B |
1,4 < x < 2,0 |
Ruim voldoende |
|
C |
1,0 < x < 1,4 |
Voldoende |
|
D |
0,8 < x < 1,0 |
Matig |
|
E |
0,6 < x < 0,8 |
Onvoldoende |
|
F |
x < 0,6 |
Ruim onvoldoende |
In het beleid ‘Risicomanagement en weerstandsvermogen 2025’ heeft de Verenigde Vergadering besloten dat we streven naar een weerstandsratio per programma van minimaal 1,4 en maximaal 2,0 (= ruim voldoende).
De onderstaande tabel toont de totale omvang van de (geprognosticeerde) beschikbare weerstandscapaciteit (algemene reserve) per programma. Op basis van de inventarisatie van de risico's voldoet het programma Voldoende en Schoon Water niet aan het vereiste weerstandsratio. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door het nieuwe risico 'Uitval van kritische assets, met name door veroudering'. Via de bestemming van het resultaat over 2025 stellen we voor de algemene reserve van dit programma aan te vullen om te voldoen aan de vastgestelde norm van minimaal 1,4.
Het programma Waterketen heeft een beschikbare ruimte van € 2,6 miljoen en valt daardoor in categorie A. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een verlaging van de kans voor het risico 'Garantstelling HVC'. Bij het opstellen van de begroting 2027 gaan we op basis van de dan geldende risico's na of we de algemene reserve voor het programma Waterketen kunnen verlagen om tot een weerstandsratio van maximaal 2,0 te komen.